หลังจากที่ Firefox 3.0.2 และ 3.0.3 เปิดให้ทดสอบการใช้งานภาษาไทยได้ไม่นาน ก็มีความคิดเห็นจากผู้ใช้หลากหลายท่าน ทางทีมงานผู้แปลหลายๆ คนก็ได้ตามอ่านแล้ว ซึ่งผมว่าการเขียนความคิดเห็นลงในบล็อกของตัวเอง นับว่าดีในระดับหนึ่ง แต่อยากให้ความคิดเห็นนี้ ไปให้ถึงจุดที่มันควรจะเป็นคือ ไปเสนอกันที่
thai-l10n เพราะทางทีมแปลตามอ่านบล็อกของทุกคนไม่ไหวครับ หลายๆ คนในที่นี่อาจจะไม่กล้าไปเสนอความคิดเห็น เพราะกลัวว่าจะมีเหตุผลไม่เพียงพอ ซึ่งในขณะที่ผมเป็นแค่คนทำเว็บเกี่ยวกับ Firefox เฉยๆ ไม่ได้มีส่วนเกี่ยวข้องในการแปลครั้งนี้เลย ก็ยังไปเสนอความคิดเห็นให้ทีมแปลรับทราบด้วย ผมไม่คิดว่าความคิดของผมจะดีหรือไม่ แต่ขอให้ผมได้แนะนำความคิดเห็นของผมให้ทีมพัฒนา ในสิ่งที่ผมคิดและเห็นว่าน่าจะเป็นประโยชน์ก็แค่นั้นเอง แนวคิดของโอเพนซอร์ส ก็ตรงกับวิถีของประชาธิปไตย ที่ทุกคนมีสิทธิที่จะคิด วิจารณ์ และออกความคิดเห็นได้

ข้อดีของซอฟต์แวร์โอเพนซอร์สก็คือ ทุกคนสามารถเป็นผู้พัฒนาได้เสมอครับ การพัฒนาไม่ได้อยู่แค่การเขียนโค้ด แต่อยู่ที่การมีส่วนร่วม ร่วมเสนอแนะความคิดเห็นที่คิดว่า ตรงนี้ควรปรับปรุง ตรงนู้นควรเปลี่ยนแปลง ตรงนั้นน่าจะเพิ่ม ซึ่งนี้ก็เป็นข้อปฏิบัตินิยมของซอฟต์แวร์ประเภทนี้อยู่แล้ว ต่างจากซอฟต์แวร์ทางการค้าหลายตัว ที่ส่วนมากเราเป็นได้แค่ลูกค้า การพัฒนาทั้งหมดก็จะอยู่ที่ทีมพัฒนา การเสนอแนะความคิดเห็นทำได้แต่ยาก และก็มีช่องทางที่แนะนำความคิดเห็นก็ไม่ค่อยชัดเจน มองมาที่โอเพนซอร์ส ถ้าทีมพัฒนาไม่รับความคิดเห็นเรา เราก็ยังสามารถที่จะทำเองได้ด้วย กรณีที่เห็นได้ชัดเลยก็คือ Moztle ที่ใช้กันมากใน Firefox 2 พัฒนาโดยคุณสัมพันธ์ ระรื่นรมย์ ในตอนนั้นทาง Mozilla ไม่มีทางออกที่ดีเลยสำหรับการตัดคำไทยใน Firefox เราก็ยังสามารถที่จะพัฒนาให้มันตัดคำเองมาได้จนถึงทุกวันนี้ นี้ไม่ใช่หรือข้อดีของโอเพนซอร์ส

เพื่อความกระจ่างมากยิ่งขึ้น อยากให้ทุกๆ คนได้เข้าไปอ่านความคิดเห็นของลุงสุกรีและพี่มาร์คกัน

• ไขข้อข้องใจ ทำไม Firefox ต้องแปลภาษาไทย (มีวิธีการรายงานใน thai l10n ประกอบ)
• Weekly Suki 007

อันนี้ขอต่อประเด็นจากพี่มาร์คเรื่องที่ทำไมต้องแปลไทย (ใน Weekly Suki ไม่ทันได้เตรียมตัว เลยพูดได้ไม่ดีมากเท่าไหร่) เนื่องจากผมได้เห็นกรณีตัวอย่างซึ่งเกิดขึ้นจากคนใกล้ตัวเลยคือ อาของผมเอง อาของผมแกมีความรู้แค่ป.6 แต่ช่วยทำงานกิจการของที่บ้านเรื่อยมา จนได้อยู่ในระดับผู้บริหาร ซึ่งงานของเขานั้นมีส่วนเอี่ยวกับคอมพิวเตอร์ประจำ ผมก็เลยได้รับฟังคำบ่นนั้นมาเต็มๆ เลยว่า ทำไมไม่ค่อยมีโปรแกรมที่มีหน้าตาภาษาไทยบ้างเลย เวลาเกิดปัญหาหรือจะปรับแต่งก็ไม่รู้จะทำยังไง อ่านภาษาอังกฤษก็ไม่ค่อยออก ผลกระทบที่เกิดก็ตกมาที่ผมเลย ตะแกจะโทรมาถามประจำว่าทำยังไง บางทีก็ช่วยได้บ้างไม่ได้บ้าง ซึ่งถ้าเรามีโปรแกรมหลายตัวที่มีหน้าตาภาษาไทย คงจะทำให้หลายๆ คนที่ไม่ชำนาญในภาษาอังกฤษ (มีอยู่มากในประเทศนี้) มีทางเลือกที่จะได้ใช้โปรแกรมได้อย่างสะดวกยิ่งขึ้น

ขอย้ำอีกทีนะครับว่า การเขียนความคิดเห็นลงในบล็อก เป็นเรื่องที่ดีทำให้กลุ่มชุมชนได้รับทราบด้วย แต่ก็อย่าให้ความคิดเห็นของท่านนั้นหลุดลอยไปโดยเปล่าประโยชน์ โดยนำความคิดเห็นนั้น เอาไปไว้ในช่องทางที่ทีมพัฒนาจะได้รับรู้ถึงความคิดเห็นนั้นๆ ด้วย ในกรณีของ Firefox ภาษาไทยก็ที่ thai-l10n ครับ โดยไม่ต้องไปกลัวว่าเหตุผลจะไม่เพียงพอ ลองพูดและอธิบายเหตุผลในสิ่งที่ตัวเองคิดไป ก็น่าจะเป็นประโยชน์อันมากต่อผู้พัฒนาแล้ว

ป.ล. Firefox ก็มีแปลเป็นภาษาไทย แล้วแต่ส่วนต่างๆ ของเว็บนี้ก็ยังเป็นลูกครึ่ง ไทยบ้าง อังกฤษบ้าง เหตุผลก็เพราะว่าคนของ Mozilla เช่นคุณ Gen มักจะมาแวะเวียน ดู และแนะนำเป็นประจำ ก็เลยต้องทำให้บางส่วนยังเป็นภาษาอังกฤษ เพื่อให้เขาได้รู้เรื่องบ้างครับ