Mozilla Summit 2010 Episode 1: Open Web Platform

เมื่อวันที่ 7-9 กรกฎาคมที่ผ่านมา มีงานรวมพลครั้งยิ่งใหญ่ของนักพัฒนา นักการตลาด และนัก... ทั้งหลายซึ่งหมายถึงทุกๆ คนที่ มีส่วนร่วมและช่วย Mozilla ทั่วทั้งโลกประมาณ 600 คน ได้รับเชิญให้ไปร่วมงาน Mozilla Summit ที่จัดขึ้นทุกๆ 2 ปี (มั้ง? เพราะครั้งที่แล้วเมื่อสองปีก่อน แต่ครั้งหน้าไม่รู้) ชาวไทยที่ได้ไปก็มีผมกับ @kengggg (keng.ws) สองคน

งาน Mozilla Summit จัดขึ้นมาเพื่อบอกกล่าวถึงเป้าหมายในปัจจุบันและอนาคตของ Mozilla รวมทั้งมี session ต่างๆ นาๆ ที่ทำให้ผู้ร่วมงานได้แสดงความคิดเห็นร่วมกัน แต่งานนี้ก็มีจุดประสงค์เบื้องหลังด้วยก็คือ พาผู้ที่มี่ส่วนร่วมกับ Mozilla ทั้งหลายมาเที่ยวเพื่อเป็นการขอบคุณ (ส่วนมากใช้ใจทำ ไม่มีรายได้จากการทำตรงนี้)

ในปีนี้ Mozilla Summit 2010 ใช้ธีมงานที่ชื่อว่า "Be More Like the Web" จัดที่ Fairmont Whistler Hotel หมู่บ้านสกีรีสอร์ท Whistler, British Columbia ณ ประเทศ Canada งานในปีนี้ไม่ได้มีการเปิดตัวผลิตภัณฑ์ใหม่มากนัก (Firefox 4 Beta 1 เพิ่งปล่อยตอนมาถึง Canada) แต่ส่วนมากจะพูดถึงโครงสร้างที่จะทำให้ "เว็บ" เป็นแพลตฟอร์มที่ทุกๆ คนสามารถเข้าถึงได้

Open Web Platform

ใน keynote วันแรกมีการกล่าวถึง Open Web Platform เป็นสิ่งที่ Mozilla กำลังสนใจมากและกำลังทำอยู่ โดยสิ่งที่จะทำให้เกิด Open Web Platform ได้มีดังนี้ (ดูจากรูปสัญลักษณ์ซ้ายไปขวา)

เว็บเบราว์เซอร์ งานนี้เป็นงานของ Mozilla คงไม่ต้องพูดถึงนะว่าตัวไหน มันก็คือ Firefox และรวมไปถึง Firefox for Mobile ด้วย ไม่ได้จำกัดอยู่แค่เวอร์ชัน desktop
Firefox Sync (เรียกสั้นๆ ว่า Sync) ทุกอุปกรณ์ที่มี Firefox เช่น desktop หรือไม่ก็ mobile อย่างเช่น Maemo, Andriod (และที่ที่ไม่สามารถมี Firefox อย่าง iPhone) จะต้องมี Sync และนี้ก็เป็น software หลัก ที่ Mozilla หมายมั้นปั้นมือขึ้นมา และหวังที่จะพึ่งพาในการสร้าง Open Web Platform (ล่าสุด Sync ได้เอาเข้าไปเป็นฟีเจอร์หนึ่งใน Firefox 4 Beta แล้ว)
เทคโนโลยี ต่างๆ เช่น HTML5(ที่กำลังกล่าวถึงอย่างมาก) CSS3, WebGL, JavaScript, Audio Data API, Mozilla Jetpack ที่จะเป็นส่วนเติมเต็ม ที่จะทำให้เว็บไม่ใช่เว็บ แต่จะเป็น platform นึงไปเลย
และที่ขาดไม่ได้คือชุมชน ในที่นี่คือ ผู้ใช้ (user: choice & control) และ นักพัฒนา (developer: freedom to hack) (รูปประกอบ)

ในสมัยก่อนจนถึงปัจจุบัน มีเทคโนโลยีที่จะพยายามทำอย่างนี้อย่าง Java Applet หรือ Adobe AIR แต่ไม่ค่อยประสบความสำเร็จมากนัก ซึ่ง ณ ตอนนี้และในอนาคตน่าจะเป็นยุคของ HTML5 ที่จะทำให้เว็บไม่ใช่แค่หน้าเว็บนิ่งๆ อีกต่อไป (เรียบเรียงมาจาก keng.ws)

หลังจากนี้ก็เป็นการ demo สิ่งที่จะมาใน Firefox 4

ถ้าใครได้ลองใช้ Firefox 4 beta ดูจะรู้ว่ามันมี App Tabs แล้ว สำหรับเว็บที่เข้าบ่อยๆ อย่าง webmail, facebook, twitter เราก็ทำเป็น App Tabs ได้เลย ไม่ต้องมาเปิดปิดแท็บบ่อยๆ

Tab Candy เป็นสิ่งที่เรียกเสียงฮือฮาได้มากที่สุดในวันนี้ ฟีเจอร์นี้เป็นกระบวนการจัดการแท็บที่เราเปิดค้างไว้ แล้วไม่ต้องการที่จะปิดมันไป Tab Candy สามารถลากรวมกลุ่มแท็บที่เปิดค้างไว้ ให้เป็นกลุ่มเดียวกัน แถมตั้งชื่อให้กับกลุ่มนั้นๆ ได้ด้วย แนวคิดส่วนใหญ่เอามาจาก Exposé ใน Mac ส่วนคนที่คิดเจ้าตัว Tab Candy ก็คือ Aza Raskin(ลูกชายของ Jef Raskin หนึ่งในทีม HCI ของ Apple ในยุคเริ่มแรก) คนเดียวกับที่คิด Ubiquity

นอกเรื่อง: ในงานนี้พี่เก่งติดปัญหาบางอย่างเกี่ยวกับ Ubiquity กับภาษาไทย เลยได้มีโอกาสได้ไปยืนข้างๆ Aza ด้วยสัก 5 นาที ตัว Aza เองเป็น geek ทีมีลักษณะพิเศษคือ ความคิดที่อยู่ในหัวสมองเขาพร้อมจะล้นทะลักออกมาได้ตลอดเวลา แถมพูดเร็วอีกต่างหาก จับใจความไม่ค่อยทัน แต่รู้ว่าคนเนี่ยแหละ geek เก่งของแท้

ข่าวล่าสุดในตอนนี้คือ Firefox Sync กับ Tab Candy ได้ทดลองใส่เข้าไปใน Firefox 4 แล้ว ในอนาคตอันใกล้นี้ เราน่าจะได้เห็นการ sync ตัว Tab Candy ได้ด้วย

อันนี้เป็นการสาธิตการเขียนส่วนขยายช่วยแปลภาษาด้วย Mozilla Jetpack กับ Add-ons Builder สามารถเขียนให้เสร็จภายใน 5 นาที และส่วนขยายตัวนี้เขียนด้วย Jetpack มันก็เลยสามารถติดและใช้ได้ทันทีไม่ต้อง restart ตัว Firefox ตอนนี้ยังเป็นแค่ส่วนขยายที่มีการพัฒนาและแก้ไขอยู่เรื่อยๆ ยังไม่ได้เอาเข้ามารวมอยู่ใน Firefox 4

รูปนี้เป็นการ benchmark ตัว JavaScripte engine ที่มีอยู่ใน Firefox 3.6 เขาบอกว่ามันช้าเกินไป เราก็เลยใส่ลิงตัวใหม่(JaegerMonkey)เข้าไปแทน ปรากฏว่ามันเร็วขึ้นมาก ตามรูปด้านล่าง

ในด้านสื่อมัลติมีเดียและการประมวลผลกราฟฟิคใน Firefox 4 ตัวล่าสุดก็ทำได้ดีขึ้นอย่างมากๆ ด้วยการสนับสนุนไฟล์วิดีโอ WebM ที่ดีพอๆกับ H.264 และมันก็ฟรี ทุกคนสามารถเอาไปใช้ได้โดยไม่มีค่า license