หลังจากที่ Firefox 3.0.2 และ 3.0.3 เปิดให้ทดสอบการใช้งานภาษาไทยได้ไม่นาน ก็มีความคิดเห็นจากผู้ใช้หลากหลายท่าน ทางทีมงานผู้แปลหลายๆ คนก็ได้ตามอ่านแล้ว ซึ่งผมว่าการเขียนความคิดเห็นลงในบล็อกของตัวเอง นับว่าดีในระดับหนึ่ง แต่อยากให้ความคิดเห็นนี้ ไปให้ถึงจุดที่มันควรจะเป็นคือ ไปเสนอกันที่
thai-l10n เพราะทางทีมแปลตามอ่านบล็อกของทุกคนไม่ไหวครับ หลายๆ คนในที่นี่อาจจะไม่กล้าไปเสนอความคิดเห็น เพราะกลัวว่าจะมีเหตุผลไม่เพียงพอ ซึ่งในขณะที่ผมเป็นแค่คนทำเว็บเกี่ยวกับ Firefox เฉยๆ ไม่ได้มีส่วนเกี่ยวข้องในการแปลครั้งนี้เลย ก็ยังไปเสนอความคิดเห็นให้ทีมแปลรับทราบด้วย ผมไม่คิดว่าความคิดของผมจะดีหรือไม่ แต่ขอให้ผมได้แนะนำความคิดเห็นของผมให้ทีมพัฒนา ในสิ่งที่ผมคิดและเห็นว่าน่าจะเป็นประโยชน์ก็แค่นั้นเอง แนวคิดของโอเพนซอร์ส ก็ตรงกับวิถีของประชาธิปไตย ที่ทุกคนมีสิทธิที่จะคิด วิจารณ์ และออกความคิดเห็นได้

ข้อดีของซอฟต์แวร์โอเพนซอร์สก็คือ ทุกคนสามารถเป็นผู้พัฒนาได้เสมอครับ การพัฒนาไม่ได้อยู่แค่การเขียนโค้ด แต่อยู่ที่การมีส่วนร่วม ร่วมเสนอแนะความคิดเห็นที่คิดว่า ตรงนี้ควรปรับปรุง ตรงนู้นควรเปลี่ยนแปลง ตรงนั้นน่าจะเพิ่ม ซึ่งนี้ก็เป็นข้อปฏิบัตินิยมของซอฟต์แวร์ประเภทนี้อยู่แล้ว ต่างจากซอฟต์แวร์ทางการค้าหลายตัว ที่ส่วนมากเราเป็นได้แค่ลูกค้า การพัฒนาทั้งหมดก็จะอยู่ที่ทีมพัฒนา การเสนอแนะความคิดเห็นทำได้แต่ยาก และก็มีช่องทางที่แนะนำความคิดเห็นก็ไม่ค่อยชัดเจน มองมาที่โอเพนซอร์ส ถ้าทีมพัฒนาไม่รับความคิดเห็นเรา เราก็ยังสามารถที่จะทำเองได้ด้วย กรณีที่เห็นได้ชัดเลยก็คือ Moztle ที่ใช้กันมากใน Firefox 2 พัฒนาโดยคุณสัมพันธ์ ระรื่นรมย์ ในตอนนั้นทาง Mozilla ไม่มีทางออกที่ดีเลยสำหรับการตัดคำไทยใน Firefox เราก็ยังสามารถที่จะพัฒนาให้มันตัดคำเองมาได้จนถึงทุกวันนี้ นี้ไม่ใช่หรือข้อดีของโอเพนซอร์ส

เพื่อความกระจ่างมากยิ่งขึ้น อยากให้ทุกๆ คนได้เข้าไปอ่านความคิดเห็นของลุงสุกรีและพี่มาร์คกัน

• ไขข้อข้องใจ ทำไม Firefox ต้องแปลภาษาไทย (มีวิธีการรายงานใน thai l10n ประกอบ)
• Weekly Suki 007

อันนี้ขอต่อประเด็นจากพี่มาร์คเรื่องที่ทำไมต้องแปลไทย (ใน Weekly Suki ไม่ทันได้เตรียมตัว เลยพูดได้ไม่ดีมากเท่าไหร่) เนื่องจากผมได้เห็นกรณีตัวอย่างซึ่งเกิดขึ้นจากคนใกล้ตัวเลยคือ อาของผมเอง อาของผมแกมีความรู้แค่ป.6 แต่ช่วยทำงานกิจการของที่บ้านเรื่อยมา จนได้อยู่ในระดับผู้บริหาร ซึ่งงานของเขานั้นมีส่วนเอี่ยวกับคอมพิวเตอร์ประจำ ผมก็เลยได้รับฟังคำบ่นนั้นมาเต็มๆ เลยว่า ทำไมไม่ค่อยมีโปรแกรมที่มีหน้าตาภาษาไทยบ้างเลย เวลาเกิดปัญหาหรือจะปรับแต่งก็ไม่รู้จะทำยังไง อ่านภาษาอังกฤษก็ไม่ค่อยออก ผลกระทบที่เกิดก็ตกมาที่ผมเลย ตะแกจะโทรมาถามประจำว่าทำยังไง บางทีก็ช่วยได้บ้างไม่ได้บ้าง ซึ่งถ้าเรามีโปรแกรมหลายตัวที่มีหน้าตาภาษาไทย คงจะทำให้หลายๆ คนที่ไม่ชำนาญในภาษาอังกฤษ (มีอยู่มากในประเทศนี้) มีทางเลือกที่จะได้ใช้โปรแกรมได้อย่างสะดวกยิ่งขึ้น

ขอย้ำอีกทีนะครับว่า การเขียนความคิดเห็นลงในบล็อก เป็นเรื่องที่ดีทำให้กลุ่มชุมชนได้รับทราบด้วย แต่ก็อย่าให้ความคิดเห็นของท่านนั้นหลุดลอยไปโดยเปล่าประโยชน์ โดยนำความคิดเห็นนั้น เอาไปไว้ในช่องทางที่ทีมพัฒนาจะได้รับรู้ถึงความคิดเห็นนั้นๆ ด้วย ในกรณีของ Firefox ภาษาไทยก็ที่ thai-l10n ครับ โดยไม่ต้องไปกลัวว่าเหตุผลจะไม่เพียงพอ ลองพูดและอธิบายเหตุผลในสิ่งที่ตัวเองคิดไป ก็น่าจะเป็นประโยชน์อันมากต่อผู้พัฒนาแล้ว

ป.ล. Firefox ก็มีแปลเป็นภาษาไทย แล้วแต่ส่วนต่างๆ ของเว็บนี้ก็ยังเป็นลูกครึ่ง ไทยบ้าง อังกฤษบ้าง เหตุผลก็เพราะว่าคนของ Mozilla เช่นคุณ Gen มักจะมาแวะเวียน ดู และแนะนำเป็นประจำ ก็เลยต้องทำให้บางส่วนยังเป็นภาษาอังกฤษ เพื่อให้เขาได้รู้เรื่องบ้างครับ

หลังจากที่ Firefox 3.0.2 ภาษาไทยเบต้าได้เปิดตัวไปเมื่อคืน คราวนี้หลายๆ คนก็จะเริ่มมีคำถามอยู่ในใจแล้วว่า อยากใช้ภาษาไทย แต่ก็ยังคิดอยากที่จะกลับไปใช้ภาษาอังกฤษด้วย แน่นอนว่า Firefox มันต้องมีวิธีการสลับภาษาแน่นอน เรามาดูเลยดีกว่าว่าเราจะสลับภาษากันยังไง

ติดตั้งส่วนขยายภาษาไทย

วิธีการสลับภาษา

เริ่มแรกเราต้องไปหาส่วนขยาย (extension) ที่เป็นภาษาไทยของเราก่อน

1. ไปที่ http://releases.mozilla.org/pub/mozilla.org/ แล้วเลือกโปรแกรมที่เราใช้ ในที่นี้คือ Firefox
2. เข้าโฟลเดอร์ releases เลือกเวอร์ชั่นที่เราใช้อยู่ ในที่นี้ภาษาไทยเพิ่งมีใน 3.0.2
3. เลือกระบบปฏิบัติการที่เราใช้
   1. ถ้าเป็น Windows ให้เลือก win32
   2. ถ้าเป็น Mac OS X ให้เลือก mac
   3. ถ้าเป็น Linux ให้เลือก linux-i686
4. ให้ไปที่โฟลเดอร์ xpi แล้วเลือกภาษาที่เราใช้อยู่ ในที่นี้คือ th
   • จะมีคำขอให้ยินยอมการติดตั้ง ให้เลือก Allow
5. หลังจากนั้นก็ restart ไฟร์ฟอกซ์ซะ

มาถึงขั้นตอนนี้เราก็มีภาษาไทยอยู่ในเครื่องเราแล้ว แต่ยังไม่ถูกสลับภาษา มาถึงขั้นตอนนี้เราก็ต้องมาเรียนรู้วิธีที่จะสลับภาษากัน

ขั้นตอนในการสลับภาษาจะมีขั้นตอนง่ายๆ แค่แก้ไม่กี่อย่าง

1. about:config อ่านคำเตือนแล้วคลิก I'll be careful, I promise! เพื่อที่จะไปต่อ
2. พิมพ์หาคำว่า general.useragent.locale ใน filter
3. ดับเบิ้ลคลิกเพื่อแก้ไข ใส่ค่า th ลงไป
4. เราก็ได้ไฟร์ฟอกซ์ที่เป็นภาษาไทยแล้ว restart ทีนึง เพื่อการเปลี่ยนภาษาแบบสมบูรณ์

และว่าต้องมีส่วนขยายที่ใช้ในการสลับภาษาเหมือนกันนั้นก็คือ Locale Switcher คราวนี้เราก็สามารถเปลี่ยนภาษาได้อย่างง่ายดายแล้ว สุดท้ายนี้ก็ขอให้มีความสุขกับไฟร์ฟอกซ์ภาษาไทยครับผม แล้วอย่าลืม ถ้าเจอคำผิดหรืออยากจะเสนอแนะอะไรให้ไปที่ thai-l10n หรือที่หมาไฟก็ได้

มูลนิธิมอซิลล่าได้ออกตัวอัพเดตไฟร์ฟอกซ์ใหม่เป็นเวอร์ชั่น 3.0.2 เป็นที่เรียบร้อยแล้ว

การแก้ไขก็มีแก้ในหลายๆ จุดเช่น เรื่องความเสถียร ความปลอดภัย เพิ่ม Extended Validation roots แต่ที่เด็ดที่สุด (สำหรับคนไทย) ในการแก้บั๊กในเวอร์ชั่นนี้ก็คือ การแก้ปัญหาเรื่องการตั้งค่าการแสดงผลภาษาไทยในแต่ละแพลตฟอร์ม (Bug 284265) ทำให้เราไม่ต้องมาตั้งค่าเองแล้ว โหลดไฟร์ฟอกซ์มาแล้วอ่านไทยได้ทันทีเลย ลองเปิดเว็บพันทิปดู เราจะได้เห็นตัวอย่างจริงๆ ส่วนรายละเอียดการเปลี่ยนแปลงอื่นๆ ตามอันกันได้ที่ Firefox 3.0.2 Release Notes

และอีกข่าวหนึ่งก็เป็นข่าวใหญ่ (สำหรับคนไทยอีกเช่นกัน) ไม่แพ้การแก้บั๊กภาษาไทยข้างบนเลย นั้นก็คือตอนนี้เรามี Firefox 3.0.2 เวอร์ชั่นภาษาไทยเบต้า มาให้ใช้และทดสอบกันแล้ว ซึ่งการติดตั้งเราก็สามารถติดตั้งทับของเก่าลงไปได้เลย ผลงานอันนี้ต้องขอขอบคุณทีมแปลภาษาไทยด้วยครับ ที่ทำให้เรามีไฟร์ฟอกซ์เวอร์ชั่นภาษาไทยให้ได้ใช้กัน แต่ก็ต้องขอความร่วมมือจากผู้ใช้ทุกคน ถ้าพบเห็นคำผิด หรือต้องการเสนอแนะอะไรเกี่ยวกับไฟร์ฟอกซ์ภาษาไทย ไปแสดงความคิดเห็นกันได้ที่ thai-l10n เพราะตอนนี้ก็ยังมีปัญหาอีกเยอะเลยเช่น รหัสอักขระ ที่ต้องติดตามแก้ไขกันอยู่ (ติดตามดูรูปกันได้ที่ด้านล่างนี้)

ดาวน์โหลดเวอร์ชั่นภาษาไทยกันได้ที่ Mozilla

ส่วนรูปด้านล่างนี้ จะเป็นการแสดงการตั้งค่าภาษาไทยของแต่ละแพลตฟอร์ม และรูปร่างหน้าตาของไฟร์ฟอกซ์ภาษาไทย อ่านต่อกด Read more

ผู้ที่ใช้โอเปร่าแล้วไม่ทำการตั้งค่าภาษาไทยไว้ันั้น เวลาเข้าบางเว็บอาทิเช่น พันทิป อาจจะเห็นตัวอักษรภาษาไทยแปลกๆ นั้นก็เพราะเรายังไม่ได้ทำการตั้งค่าภาษาไทยให้กับโอเปร่า เพราะฉะนั้นเรามาดูวิธีการตั้งค่าภาษาไทย ให้กับโอเปร่ากันดีกว่า

การตั้งค่านี้เอาฟอนต์ Tahoma มาเป็นค่าเริ่มต้นให้เหมือนกับ Firefox

ให้คลิกไปที่ Tools แล้วเลือก Preferences เสร็จแล้วให้เลือกไปที่หัวข้อ Web pages ตั้งค่าตรง Normal font และ Monospace font ให้เป็น Tahoma

แล้วก็ไปที่หัวข้อ Advanced เลือก Fonts แล้วคลิกที่ International fonts... ในหัวข้อนี้ตั้งค่า Writing system ให้เป็น Thai แล้วเลือกฟอนต์เป็น Tahoma

เพียงเท่านี้ฟอนต์ภาษาไทยใน Opera ก็สวยงามแล้ว

ประสบความสำเร็จและเฮฮาไปแล้วจาก House 2.0 (รายละเอียดและบรรยากาศวันที่ 1 2-3 และ คลิป) คราวนี้หลังจากการแปลเสร็จแล้ว ก็เปิดให้ผู้ใช้ทั่วไปได้ทดสอบ เพื่อต้องการผลตอบรับ ว่าภาษาไทยที่แปลไปนั้น ถูกต้องและใช้คำที่เหมาะสมแล้วหรือไม่

สำหรับระบบปฏิบัติการที่สามารถทดสอบได้มี

• Linux
• Windows XP (ยังไม่รองรับ Vista)
• Mac OS X

ดาวน์โหลดไปทดสอบกันได้ที่หน้าดาวน์โหลด http://code.google.com/p/thai-l10n/downloads/list

มีคำแนะนำหรือพบคำผิด

• เสนอความคิดเห็นได้ที่ http://code.google.com/p/thai-l10n/issues/list

เว็บของโครงการ

• ติดตามความคิดหน้าได้ที่ http://groups.google.com/group/thai-l10n (สมัครก่อนถึงจะส่งได้ - สมัครได้เลย)

ถ้าใครพบคำที่ผิด เจอบั๊ก หรืออยากจะเสนอแนะอะไรก็ได้เลยครับ ไม่ต้องกลัวหรืออายที่จะแสดงความคิดเห็น ซึ่งระบบ Opensource นั้นจะอยู่แทบไม่ได้ ถ้าขาดความคิดเห็นจะชุมชนผู้ใช้ เพราะฉะนั้นช่วยๆกันทดสอบ และเสนอความคิดเห็นกันได้เลย ให้ทันก่อนที่ Firefox 3 จะออกตอนกลางปีนี้ครับ

ที่มา - Blognone และ Thai-L10N

ป.ล. เนื่องจากทีมผู้แปลของเรานั้นขี้เล่นอยู่แล้ว เพราะฉะนั้นเราจะได้เห็น easter egg ในนี้เพียบเลยเช่นหน้า about:config หรือ iLLUSiON ที่อยู่บนหัวโปรแกรม (ล้อเลียนชีพจรโลก)