Firefox 93 รองรับ AVIF และ unload tab ได้แล้ว

ในรุ่น 93 นี้ได้รองรับไฟล์ภาพที่คุณภาพดีพอ(หรือดีกว่า) WebP และ JPEG และแต่ขนาดกว่ากันเกือบครึ่งนั้นคือ AVIF (MIME type: image/avif) ซึ่งตัว AVIF นี้ก็เกิดมาพร้อมกับ AV1 ซึ่งแน่นอนว่าใช้ได้ฟรีไม่มีค่าใช้จ่าย และบริษัทเทคโนโลยีส่วนใหญ่ก็เข้าร่วมหมด ไฟล์ภาพและวิดีโอตัวนี้น่าจะอนาคตไกลแน่นอน ใครอยากทดสอบไฟล์ภาพนี้ก็กดเข้าไปดูได้ที่ AOMediaCodec/av1-avif หรือถ้าใครเห็นรูป Siberian Husky ข้างล่างก็ยินดีด้วยครับ เบราว์เซอร์คุณรองรับ AVIF แล้ว

  • ใน Windows ตัว Firefox จะ unload แท็บที่ไม่ใช้ให้อัตโนมัติในกรณีที่หน่วยความจำของระบบลดลงเหลือน้อย คิดว่าระบบปฏิบัติการอื่นๆ จะตามมาเร็วๆ นี้ ฟีเจอร์นี้ยังมีอะไรให้ปล่อยอีกเยอะล่าสุดรุ่น Nightly มีหน้าจัดการแล้ว about:unloads
  • รองรับการกรอกฟอร์มแบบ XFA-based
  • Firefox จะขึ้นแจ้งเตือนถ้าเราดาวน์โหลดไฟล์จากหน้าเว็บ http แบบไม่เข้ารหัส
  • SmartBlock 3.0 เพิ่มการรองรับการแทนที่สคริปต์จากเดิมที่รองรับแค่ Google Analytics ตอนนี้มีเพื่อนเพิ่มเป็น Optimizely, Criteo, Amazon TAM และสคริปต์โฆษณอื่นๆ ของ Google

ตามอ่าน Firefox for developers และเว็บเพื่อนบ้าน

ท่านที่สนใจสามารถดูรายละเอียดฉบับเต็มได้จาก Firefox Release Notes (Desktop, Mobile)

Firefox 92 จัดการสีได้ดีขึ้น

รุ่น 92 นี้เน้นการเปลี่ยนแปลงภายในเสียเยอะ หลักๆ ก็เป็นการจัดการด้านสี โดยการเปลี่ยนแปลงมีดังนี้

  • รองรับสีที่มากขึ้นในการเล่นวิดีโอ
  • ใน macOS ได้เป็นการใช้งานโปรไฟล์สี ICC v4 แล้ว สามารถไปเช็คค่า “gfx.color_management.enablev4″ ที่ about:config ได้
  • อัปเกรดไปใช้ HTTPS ถ้าไซต์นั้นๆ มีเฮดเดอร์ HTTPS RR
  • ปรับตัวจัดการหน่วยความจำของ JavaScript ให้ดีขึ้นและใช้หน่วยความจำน้อยลง

เมนู “แบ่งปัน” ได้กลับมาแล้วใน macOS โดยจะอยู่ที่เมนู “ไฟล์”

ตามอ่าน Firefox 92 for developers และเว็บเพื่อนบ้าน

ท่านที่สนใจสามารถดูรายละเอียดฉบับเต็มได้จาก Firefox Release Notes (Desktop, Mobile)

Firefox 91 เพิ่มตัวเลือกการพิมพ์แบบเรียบง่ายและปรับเงื่อนไข HTTPS-Only

ก่อนอื่นต้องขออภัยก่อนที่ Firefox 90 ไม่ได้เขียนไว้ เพราะติดโควิดก็เลยพักไปซะยาวเลย โพสต์นี้ก็เลยจะรวมเอาของ 90 มาใส่ไว้ด้วย เริ่มจากการเปลี่ยนของรุ่นนี้ก่อน

เริ่มจากการเปลี่ยนแปลงของหน้าต่างการพิมพ์ที่ส่วนใหญ่น่าจะได้รับแบบใหม่ที่ดูเรียบง่ายไปหมดแล้ว ในรุ่นนี้ก็มีตัวเลือกใหม่เข้ามานั้นคือ การจัดหน้าแบบเรียบง่าย (Simplified) เป็นการโหมดที่ตัดทอนทุกอย่างออกเหลือแค่ตัวหนังสือกับรูปภาพเท่านั้น คล้าย ๆ กับมุมมองผู้อ่าน

การจัดหน้าแบบต้นฉบับ

การจัดหน้าแบบต้นฉบับ

การจัดหน้าแบบเรียบง่าย

การจัดหน้าแบบเรียบง่าย

  • เปิดโหมด HTTPS-Only กับโหมดท่องเว็บส่วนตัว ถ้าเว็บไหนยังใช้ http แบบไม่เข้ารหัส Firefox จะพยายาม redirect ไปโหมด https ก่อน การท่องเว็บแบบปกติถ้าอยากใช้ฟีเจอร์นี้ต้องไปเปิดใช้งานเอง
  • รองรับ Windows Single Sign On (Windows SSO) ทำให้การเข้าใช้บริการ Microsoft บน Firefox นั้นง่ายขึ้นมากๆ เพราะเป็นบัญชีเดียวกับ Windows
  • เพิ่ม Enhanced Cookie Clearing เข้ามาช่วยขจัดคุกกี้ที่ฝังมากับไว้ได้เยอะขึ้น เพิ่มความเป็นส่วนตัวมากขึ้น แต่ฟีเจอร์นี้จะใช้ได้กับโหมดการป้องกันการติดตามที่มากขึ้นแบบเข้มงวดเท่านั้น
  • Firefox บน macOS จะใช้โหมด High Contrast ถ้าเราตั้งค่า Increase contras ในระบบปฏิบัติการ

ส่วนของ Firefox 90 นั้นก็มี

  • อัปเดต Firefox แบบเบื้องหลังอัตโนมัติโดยที่ไม่ต้องเปิด Firefox ขึ้นมาก่อน
  • สามารถจัดการข้อยกเว้นสำหรับบางเว็บไซต์ที่ไม่ต้องการให้ใช้โหมด HTTPS-Only ถ้ามีการเปิดใช้ฟีเจอร์นี้
  • มีหน้า about:third-party สำหรับ Windows เอาไว้ดูโมดูลบุคคลที่สามที่ไม่ได้รับการรับรองจาก Mozilla หรือ Microsoft
  • FTP ถูกเอาออกไปถาวรแล้ว บาย 👋
  • SmartBlock 2.0 จัดการปิดกั้นสคริปต์ Facebook ได้ดีขึ้น จะโหลดมาเฉพาะที่จำเป็นเท่านั้น
  • ปรับปรุงประสิทธิภาพของ WebRender และใช้ซอฟต์แวร์ WebRender ถ้า Firefox ไม่รองรับการเร่งประสิทธิภาพด้วยฮาร์ดแวร์
การจัดการข้อยกเว้นในโหมด HTTPS-Only

การจัดการข้อยกเว้นในโหมด HTTPS-Only

ตามอ่าน Firefox 91.0 for developers และเว็บเพื่อนบ้าน

ท่านที่สนใจสามารถดูรายละเอียดฉบับเต็มได้จาก Firefox Release Notes (Desktop, Mobile)

Firefox 89 มาพร้อมกับดีไซน์ใหม่ที่แอปเปิลชอบจนก็อปไปใช้กับ Safari

Firefox 89 ได้ปรับดีไซน์ใหม่หมด​โดยมีโค้ดเนมในโครงการนี้ว่า Proton หลัก ๆ เลยคือ ลดทอนรายละเอียดที่ไม่จำเป็นออก ให้พื้นที่หายใจของแต่ละเมนูมากขึ้น แล้วก็ปรับลุคให้ดูทันสมัยขึ้น ถ้าลองสังเกตใน Firefox รุ่นหลังๆ มานี้จะเห็นว่ามีการย้ายที่หรือตัดรายการเมนูออกหลายตัวเพื่อลดความซับซ้อน ซึ่งเป้าหมายของโปรเจ็คนี้คือทำให้เบราว์เซอร์กลืนไปกับอุปกรณ์มากที่สุดทำให้ผู้ใช้ไม่รู้สึกแปลกแยก

และดีไซน์นี้ก็ใช้กับทุกระบบที่มี Firefox อย่าง Firefox บน iOS ก็ปรับไปใช้ดีไซน์ใหม่นี้แล้ว

สำหรับ macOS นั้นเป็นเรื่องที่น่ายินดีมากๆ ที่ Mozilla ได้ให้ความสนใจกับ look & feel กับ platform นี้มากขึ้น

  • ใช้ context menu แบบเดียวกับระบบ
  • เพิ่มการเลื่อนแบบยืดหยุ่นเมื่อเลื่อนไปสุดขอบหน้าจะมีการสะท้อน/เด้งกลับ
  • ใช้ gesture ในการซูม paragraph แบบเดียวกับ Safari
  • รูปภาพที่ไม่มี profile จะใช้ sRGB เป็นค่าเริ่มต้น และถ้ารูปไหนใช้ sRGB ก็จะใช้สีเดียวกันกับ CSS
  • Fullscreen แบบเต็มๆ โดยสามารถซ่อนแถบเครื่องมือได้แล้ว

ในแง่ของความเป็นส่วนตัวก็เปิดใช้ Total Cookie Protection ในโหมดการท่องเว็บแบบส่วนตัว หลักจากที่รุ่นก่อนหน้าเปิดใช้กับการป้องการติดตามแบบเข้มงวดเท่านั้น

และเหมือนจะเป็นเรื่องบังเอิญ Safari รุ่นใหม่ที่จะใช้ใน macOS Monterey  ก็ถูกปรับดีไซน์ที่ค่อนข้างคล้ายกันเลย

 

ตามอ่าน Firefox 89.0 for developers และเว็บเพื่อนบ้าน

ท่านที่สนใจสามารถดูรายละเอียดฉบับเต็มได้จาก Firefox Release Notes (Desktop, Android, iOS)

Firefox 88

Firefox 88 มีการอัปเดตที่ไม่เยอะมาก เพราะเตรียมตัวรับเซอร์ไพรส์รุ่น 89 ได้เลย ซึ่งในรุ่น 88 มีการเปลี่ยนแปลงดังนี้

  • รองรับ JavaScript ในฟอร์มPDF ที่เปิดด้วย Firefox
  • การย่อขยายแบบถ่างแบบลื่นไหล (smooth pinch-zooming) รองรับใน Linux
  • window.name ไม่รองรับการส่งต่อค่านี้ข้ามเว็บไซต์แล้วเพื่อเพิ่มความเป็นส่วนตัว รายละเอียดเพิ่มเติม
  • ปุ่มถ่ายภาพหน้าจอถูกเอาออกไปจากเมนูการกระทำหน้าแต่ไม่ได้ตัดฟีเจอร์นนี้ออก ยังใช้ฟีเจอร์นี้ได้อยู่จากการคลิกขวาที่หน้าแล้วเลือก ถ่ายภาพหน้าจอ
  • FTP ถูกปิดการเข้าถึงเพื่อป้องกันปัญหาด้านความปลอดภัย และจะเอาออกอย่างถาวรในรุ่น 90
  • ถ้าเราเคยเปิดกล้องหรือไมโครโฟนในแท็บและไซต์เดียวกันมาแล้วเราเผลอไปโหลดใหม่ Firefox จะไม่ขึ้นไดอะลอกถามอีกภายในเวลา 50 วินาที
คุณสมบัติการจับภาพหน้าจอในเมนูคลิกขวา

คุณสมบัติการจับภาพหน้าจอในเมนูคลิกขวา

ตามอ่าน Firefox 88 for developers และเว็บเพื่อนบ้าน

ท่านที่สนใจสามารถดูรายละเอียดฉบับเต็มได้จาก Firefox Release Notes (Desktop, Mobile)

Firefox 87 ลดการสูญเสียจากปุ่ม 🔙 กับการเพิ่มความเก่งกาจให้กับการบล็อค

Firefox 87 มีการเพิ่มความสามารถให้กับการปกป้องความเป็นส่วนตัว โดยใส่ฟีเจอร์ที่ชื่อ SmartBlock เข้ามาในโหมดการป้องกันความเป็นส่วนตัวอย่างเข้มงวด โดยฟีเจอร์นี้จะเป็นตัวแทนสคริปต์ที่ถูกปิดกั้น ตัวมันเองจะทำงานแค่ในเครื่องเราและไม่ส่งข้อมูลไปไหนทั้งสิ้น ทำให้หน้าเว็บที่ใช้สคริปต์ที่ถูกปิดกั้นนี้ใช้ได้ดีขึ้นหรือพังน้อยลง

ซ้าย รุ่นก่อนหน้า ขวา SmartBlock ในรุ่น 87 จะเห็นว่าโหลดหน้าเว็บดีขึ้น

ส่วนการเปลี่ยนแปลงอื่น ๆ ก็มี

  • บางคนอาจเคยสูญเสียการกรอกฟอร์มทั้งหมดไปเพียงเพราะไปกด backspace ครั้งเดียว 😭 ณ จุดๆ นี้ปุ่มนี้ถูกปิดไม่ให้ใช้แล้ว ถ้าต้องการย้อนกลับไปหน้าก่อนหน้าก็ต้องเรียนรู้คีย์ ALT + ลูกศรซ้าย หรือ Command + ลูกศรซ้าย หรือ  Command + [ สำหรับ macOS
  • การค้นหาในเว็บแบบ “เน้นสีทั้งหมด” จะปรากฏขึ้นที่แถบเลื่อนด้านข้างด้วย
  • ตัวรายการเมนูที่มีคนใช้น้อยออกไป แนะนำให้ไปดูที่เว็บ Ninkungz ว่าตัดอะไรออกไปบ้าง
  • รองรับ VoiceOver บน macOS อย่างเต็มตัว
  • HTTP Referrer ถูกตัดให้เหลือแค่โดเมนเพียงอย่างเดียว เพื่อป้องกันการตามรอยจาก url query

ตามอ่าน Firefox 87 for developers และเว็บเพื่อนบ้าน

ท่านที่สนใจสามารถดูรายละเอียดฉบับเต็มได้จาก Firefox Release Notes (Desktop)

Firefox 86 ใช้คาถาแยกร่างภาพที่เล่นควบคู่ (Multiple PiP)

Firefox 86 โผล่มาพร้อมกับฟีเจอร์ที่บริโภคหน่วยประมวลผลและหน่วยความจำอย่างมหาศาลนั้นคือ การรองรับภาพที่เล่นควบคู่หลายภาพ (วิธีการ) เผื่อสำหรับคนที่ต้องการดูแพนด้า แคสเกมส์ และฟังเพลงน้อง IU ไปพร้อม ๆ กัน (ถ้าเสียงไม่ตีกันไปซะก่อนนะ)

การรองรับภาพที่เล่นควบคู่หลายภาพ

การรองรับภาพที่เล่นควบคู่หลายภาพ

และด้านความเป็นส่วนตัวรุ่นนี้ก็มี Total Cookie Protection สำหรับโหมดการป้องกันการติดตามแบบเข้มงวด คุณสมบัตินี้ถ้าจะให้อธิบายง่าย ๆ คือ แยกถังคุกกี้ของใครของมัน ไซต์แต่ละไซต์จะไม่เข้าถึงคุกกี้ของไซต์อื่นได้ทำให้เว็บอื่นดึงข้อมูลจากคุกกี้ไปใช้ได้ยากขึ้น แต่คุณสมบัตินี้อาจทำให้มีปัญหา Single Sign-On เลยถูกใช้แค่โหมดการป้องกันการติดตามแบบเข้มงวด

แยกคุกกี้ซะ

แยกคุกกี้ซะ

การเปลี่ยนแปลงอื่น ๆ ก็มี

  • เปิดตัวหน้าต่างการพิมพ์แบบใหม่อย่างเป็นทางการ (ผมได้มาตั้งแต่รุ่น 85) สำหรับคนที่ยังไม่ได้แบบใหม่อาจจะต้องรอรุ่นถัดไป หรือไม่ก็ลองล้างโปรไฟล์ Firefox ใหม่ซะ
  • ใช้มุมมองผู้อ่านกับ HTML ที่อยู่ในเครื่องเราได้จากเดิมที่ต้องเป็นเว็บออนไลน์เท่านั้น
  • ปิดการรองรับ DTLS 1.0 สำหรับการเชื่อมต่อของ WebRTC จะรองรับแค่ DTLS 1.2 เท่านั้น
  • ปรับความปลอดภัยของ Linux + Android และการถอดรหัสการเล่นวิดีโอ

ตามอ่าน Firefox 86 for developers และเว็บเพื่อนบ้าน

ท่านที่สนใจสามารถดูรายละเอียดฉบับเต็มได้จาก Firefox Release Notes (Desktop, Mobile)

Firefox 85 เลือกโชว์แถบที่คั่นหน้าได้และจำกัดซุปเปอร์คุ้กกี้ 🍪

Firefox 85 รุ่นแรกของปี 2021 เปิดมามีฟีเจอร์เพิ่มความเป็นส่วนตัวและการแก้ไขที่ค่อนข้างสำคัญเกี่ยวกับแถบที่คั่นหน้า

บางเบราว์เซอร์มีตัวเลือกให้ว่าสามารถจะโชว์ที่คั่นหน้าเฉพาะแท็บใหม่ได้ รุ่นนี้ก็ทำได้แล้วเช่นกันไปเปิดใช้งานได้ที่ แถบเครื่องมือ → แถบเครื่องมือที่คั่นหน้า → แสดงบนแท็บใหม่เท่านั้น หรือดูตามลิงก์นี้ Show or hide the Bookmarks toolbar

หน้าต่างแสดงการพิมพ์แบบใหม่ ไม่รู้ว่าเข้ามาตั้งแต่รุ่นไหนแต่ของผมมีให้ใช้แล้ว

การแก้ไขสำคัญ ๆ ก็มี

  • ลาก่อน Adobe Flash เราลาขาดกันอย่างถาวร ตอนนี้จะไม่สามารถใช้งาน 85 เป็นการถาวรต่อให้ติดตั้งก็ใช้ใน Firefox ไม่ได้แล้ว
  • ลาก่อนซุปเปอร์คุกกี้ รุ่นนี้ใช้ cache partitioning ทำให้แคชของแต่ละไซต์ที่แยกออกจากกัน ไม่แชร์กันเหมือนแต่ก่อน เพิ่มความเป็นส่วนตัวมากขึ้น แน่นอนว่ามีผลต่อการโหลดหน้าเว็บแต่ Mozilla บอกว่ามันโหลดช้าขึ้นแค่ไม่ถึง 1% เท่านั้น
  • เพิ่ม ปุ่มลบการเข้าสู่ระบบทั้งหมด ในหน้า about:logins รองรับการนำเข้าข้อมูลรหัสผ่านจาก Bitwarden และ KeePass

ตามอ่าน Firefox 85 for developers และเว็บเพื่อนบ้าน

ท่านที่สนใจสามารถดูรายละเอียดฉบับเต็มได้จาก Firefox Release Notes (Desktop, Mobile)

Firefox 84 ส่งท้าย Adobe Flash ต้อนรับ Apple M1

ในที่สุด Firefox 84 รุ่นสุดท้ายของปีก็มาถึงหลังจากที่รุ่น 83 จัดหนักในทุกอย่าง รุ่นนี้ก็จัดหนักบน macOS มาดูกันอย่างย่อๆ ว่ามีอะไรเด็ดๆ บ้าง

  1. ลาก่อน Adobe Flash รุ่นนี้จะเป็นรุ่นสุดท้ายที่ใช้ Flash ได้ หลังจากนั้น NPAPI จะถูกปิดโดยถาวรแน่นอนว่าโปรแกรมเสริมที่ NPAPI ทั้งหลายก็ไม่ได้ไปต่อเช่นกัน 👋
  2. รองรับ Apple Silicon แบบเต็มตัว ไม่ใช่แค่การแปลงโค้ดผ่าน Rosetta เหมือนรุ่น 83 โดย Mozilla เคลมว่า Firefox 84 เร็วขึ้น 2.5 เท่า (!) บน Apple M1 กันเลยทีเดียว
  3. รองรับ WebRender บน macOS บิงซู Big Sur และ Windows 7 กับ 8 ที่ใช้จีพียู Intel Gen 6
  4. เพิ่มความเร็วของการ rendering pipeline บน Linux, Gnome และ X11

ตามอ่าน Firefox for developers และเว็บเพื่อนบ้าน

ท่านที่สนใจสามารถดูรายละเอียดฉบับเต็มได้จาก Firefox Release Notes (Desktop, Mobile)

Firefox 83 จาวาสคริปต์ติดเทอร์โบกับโหมดล็อค HTTPS

ห่างจากรุ่น 82 แค่เดือนเดียวรุ่น 83 นี้มีคุณสมบัติใหม่ๆ เด็ด ๆ ใส่เข้ามาเพียบ เช่น

  • WarpBuilder หรือเรียกสั้นๆ ว่า Warp คือชิ้นส่วนที่จะมาแทนที่ IonBuilder ซึ่งในรุ่นนี้ก็ได้เปิดใช้เป็นที่เรียบร้อยแล้ว ทำให้รันโค้ดจาวาสคิรปต์ได้เร็วขี้น ใช้หน่วยความจำน้อยลง
  • ใส่โหมด HTTPS-Only เข้ามา ซึ่ง Firefox จะบังคับให้ใช้การเชื่อมต่อแบบเข้ารหัสเท่านั้น
  • ใช้การซูมแบบหนีบเข้าหรือกางนิ้วออก (Pinch zooming) ได้บน Windows และ macOS ได้แล้ว 🔍
  • เปิดใช้ WebRender บน Windows 7, 8 และ macOS 10.12 จนถึง 10.15

กราฟข้างล่างนี้ทำให้เห็นว่า​ Warp ทำให้โหลด Google Doc เร็วขึ้น 20% และใช้หน่วยความจำลดลง 8%

โหมด HTTPS-Only ก็อารมณ์เดียวกันกับการใช้ส่วนขยาย HTTPS Everywhere บังคับใช้ https ตลอดเวลา แต่ฟีเจอร์นี้เราต้องเปิดเองในหน้า about:preferences#privacy ด้านล่างสุดของหน้า

แต่ถ้าเว็บที่เราเข้าไม่รองรับ https ล่ะ ยกตัวอย่างเว็บ neverssl.com มันก็จะขึ้นคำเตือนให้เราอ่าน แล้วก็ให้ตัวเลือก “ดำเนินการต่อไปยังไซต์ HTTP” เพื่อที่จะใช้เว็บต่อแบบไม่เข้ารหัส ซึ่งเป็นฟีเจอร์ที่ค่อนข้างสะดวกมากและง่ายสำหรับผู้ใช้ทั่วไปที่ไม่ได้ติดตั้ง HTTPS Everywhere มา

การเปลี่ยนแปลงปลีกย่อยก็มี

  • รองรับคีย์ลัดกับการใช้โหมด Picture-in-Picture แถมควบคุมเสียงได้ด้วย
  • ในโหมดค้นหาถ้าเราเลือกที่ไอคอนของไซต์ที่เราจะค้นหาด้านล่าง มันจะค้นหาเฉพาะไซต์นั้นๆ ให้เลย
  • รองรับ AcroForm ซึ่งตอนนี้เราสามารถกรอกฟอร์มลงใน PDF บน Firefox ได้แล้ว
  • รองรับ Pocket Recommendations สำหรับผู้ใช้อินเดียที่ใช้ Firefox ภาษาอังกฤษ
  • รองรับ Apple Silicon ผ่านการใช้ Rosetta 2 ตัว native build ยังไม่มีแต่จะมาในเร็ววันนี้
  • รุ่น Android กลับมารองรับส่วนขยาย FoxyProxy, Bitwarden, AdGuard AdBlocker, Tomato Clock, LeechBlock NG, Web Archives, และ Ghostery แล้ว

ตามอ่าน Firefox 83 for developers และเว็บเพื่อนบ้าน

ท่านที่สนใจสามารถดูรายละเอียดฉบับเต็มได้จาก Firefox Release Notes (Desktop, Mobile)