Firefox 95 รุ่นเสริมความแข็งแกร่งด้านความปลอดภัย

ในที่สุดรุ่นสุดท้ายของปีก็ได้มาถึงแล้ว ในรุ่น 95 นี้สิ่งที่เพิ่มเข้ามาก็คือการเสริมด้านความปลอดภัยเป็นหลัก เริ่มจาก Site Isolation ก็ได้เปิดใช้งานกับทุกแพลตฟอร์มแล้ว อีกอย่างที่เพิ่มเข้ามาคือ Firefox 95 ใช้เทคนิค Sandbox ใหม่ RLBox แยกส่วนไลบรารีภายนอก ให้ปลอดภัยกว่าเดิม ที่แยกการออกแบบ sandbox แบบใหม่กับ library ภายนอก ในรุ่น 95 นี้จะเปิดใช้งานกับ Graphite, Hunspell, และ Ogg ในรุ่นถัดไปจะเปิดใช้งานกับ Expat และ Woff2

สลับภาพที่เล่นควบคู่ไปด้านตรงข้ามของจอได้แล้ว

  • ปรับปรุงการทำงานใน macOS ให้ใช้ cpu ลดลงกับ WindowServer ระหว่างการประมวลผลเหตุการณ์ และใช้พลังงานลดระหว่างดูวิดีโอเต็มจอบน Youtube, Netflix และ Amazon Prime Video ลดลง
  • สามารถดาวน์โหลด Firefox ได้โดยตรงจาก Windows Store https://support.mozilla.org/en-US/kb/download-firefox-windows-microsoft-store

แล้วเจอกันใหม่ปีหน้าครับผม

ตามอ่าน Firefox 95 for developers และเว็บเพื่อนบ้าน

ท่านที่สนใจสามารถดูรายละเอียดฉบับเต็มได้จาก Firefox Release Notes (Desktop, Mobile)

Firefox 94 รุ่นปรับปรุงประสิทธิภาพและปรับสีธีมเองได้ตามใจชอบ

Firefox 94 รุ่นก่อนรุ่นสุดท้ายของปี การอัปเดตก็มีเยอะแยะมากมาย แค่เปิดมาก็เจอการเปลี่ยนแปลงแล้ว เพื่อให้เข้ากับธีมเทศกาลก็มีหน้าต่างให้เลือกปรับสีของ Firefox ได้เองแต่อันนี้เป็นแค่ชั่วคราวคิดว่าปีหน้าฟีเจอร์นี้ก็จะหลุดหายไปแล้ว

แต่ถ้าใครพลาดก็สามารถมาเลือกเองทีหลังได้ที่หน้า ส่วนเสริมและชุดตกแต่ง (about:addons)

Colorways

สำหรับคนที่พลาดก็มาเลือกได้เองที่หน้า about:addons

ในรุ่น 93 ได้มีการเพิ่มคุณสมบัติ unload tab ที่ไม่ได้ใช้เป็นเวลานาน ในรุ่นนี้ก็ได้เพิ่มหน้า about:unloads  เพื่อ unload แบบอัตโนมือได้เอง https://support.mozilla.org/en-US/kb/unload-inactive-tabs-save-system-memory-firefox

ส่วนในรุ่นมือถือนั้นมีการปรับปรุงหน้าหลักใหม่ ดูรายละเอียดได้ตามคลิปข้างล่างเลย และลิงก์นี้ https://support.mozilla.org/en-US/kb/whats-new-firefox-ios-version-39

การเปลี่ยนแปลงอื่น ๆ ก็มี

  • macOS เมื่อใช้โหมดดูวิดีโอแบบเต็มจอจะเข้าสู่โหมดประหยัดพลังงาน
  • Windows การเตือนเรื่องอัปเดตจะน้อยลง และรองรับเมนู Snap Layouts ของ Windows 11 (ถ้าได้อัปนะ 😅)
  • Linux ปรับเอนจิ้น WebGL จาก GLX ไปใช้ EGL ทำให้ประสิทธิภาพดีขึ้นและลดการใช้ทรัพยาการลง
  • เปิดใช้ Site Isolation (Project Fission) เพื่อแยกเนื้อหาไซต์ให้เป็นเอกเทศ ลดโอกาสการโจมตีแบบที่คล้าย ๆ กับ Spectre ลง
  • ปรับเรื่องประสิทธิภาพในหลายๆ ส่วน เช่นเรื่อง JavaScript, storage และ CPU จะไม่แปลกใจเลยถ้าหลายคนคิดว่ารุ่นนี้การใช้งานดูตอบสนองได้ดีกว่ารุ่นที่แล้ว
  • เวลาปิด Firefox จะไม่มีหน้าต่างเตือนตอนปิดแล้ว แต่สามารถไปเปิดตัวเลือกให้เตือนได้เหมือนเดิมที่หน้า about:preferences

ยืนยันก่อนปิด

ตามอ่าน Firefox 94 for developers และเว็บเพื่อนบ้าน

ท่านที่สนใจสามารถดูรายละเอียดฉบับเต็มได้จาก Firefox Release Notes (Desktop, Mobile)

Firefox 93 รองรับ AVIF และ unload tab ได้แล้ว

ในรุ่น 93 นี้ได้รองรับไฟล์ภาพที่คุณภาพดีพอ(หรือดีกว่า) WebP และ JPEG และแต่ขนาดกว่ากันเกือบครึ่งนั้นคือ AVIF (MIME type: image/avif) ซึ่งตัว AVIF นี้ก็เกิดมาพร้อมกับ AV1 ซึ่งแน่นอนว่าใช้ได้ฟรีไม่มีค่าใช้จ่าย และบริษัทเทคโนโลยีส่วนใหญ่ก็เข้าร่วมหมด ไฟล์ภาพและวิดีโอตัวนี้น่าจะอนาคตไกลแน่นอน ใครอยากทดสอบไฟล์ภาพนี้ก็กดเข้าไปดูได้ที่ AOMediaCodec/av1-avif หรือถ้าใครเห็นรูป Siberian Husky ข้างล่างก็ยินดีด้วยครับ เบราว์เซอร์คุณรองรับ AVIF แล้ว

  • ใน Windows ตัว Firefox จะ unload แท็บที่ไม่ใช้ให้อัตโนมัติในกรณีที่หน่วยความจำของระบบลดลงเหลือน้อย คิดว่าระบบปฏิบัติการอื่นๆ จะตามมาเร็วๆ นี้ ฟีเจอร์นี้ยังมีอะไรให้ปล่อยอีกเยอะล่าสุดรุ่น Nightly มีหน้าจัดการแล้ว about:unloads
  • รองรับการกรอกฟอร์มแบบ XFA-based
  • Firefox จะขึ้นแจ้งเตือนถ้าเราดาวน์โหลดไฟล์จากหน้าเว็บ http แบบไม่เข้ารหัส
  • SmartBlock 3.0 เพิ่มการรองรับการแทนที่สคริปต์จากเดิมที่รองรับแค่ Google Analytics ตอนนี้มีเพื่อนเพิ่มเป็น Optimizely, Criteo, Amazon TAM และสคริปต์โฆษณอื่นๆ ของ Google

ตามอ่าน Firefox for developers และเว็บเพื่อนบ้าน

ท่านที่สนใจสามารถดูรายละเอียดฉบับเต็มได้จาก Firefox Release Notes (Desktop, Mobile)

Firefox 92 จัดการสีได้ดีขึ้น

รุ่น 92 นี้เน้นการเปลี่ยนแปลงภายในเสียเยอะ หลักๆ ก็เป็นการจัดการด้านสี โดยการเปลี่ยนแปลงมีดังนี้

  • รองรับสีที่มากขึ้นในการเล่นวิดีโอ
  • ใน macOS ได้เป็นการใช้งานโปรไฟล์สี ICC v4 แล้ว สามารถไปเช็คค่า “gfx.color_management.enablev4″ ที่ about:config ได้
  • อัปเกรดไปใช้ HTTPS ถ้าไซต์นั้นๆ มีเฮดเดอร์ HTTPS RR
  • ปรับตัวจัดการหน่วยความจำของ JavaScript ให้ดีขึ้นและใช้หน่วยความจำน้อยลง

เมนู “แบ่งปัน” ได้กลับมาแล้วใน macOS โดยจะอยู่ที่เมนู “ไฟล์”

ตามอ่าน Firefox 92 for developers และเว็บเพื่อนบ้าน

ท่านที่สนใจสามารถดูรายละเอียดฉบับเต็มได้จาก Firefox Release Notes (Desktop, Mobile)

Firefox 91 เพิ่มตัวเลือกการพิมพ์แบบเรียบง่ายและปรับเงื่อนไข HTTPS-Only

ก่อนอื่นต้องขออภัยก่อนที่ Firefox 90 ไม่ได้เขียนไว้ เพราะติดโควิดก็เลยพักไปซะยาวเลย โพสต์นี้ก็เลยจะรวมเอาของ 90 มาใส่ไว้ด้วย เริ่มจากการเปลี่ยนของรุ่นนี้ก่อน

เริ่มจากการเปลี่ยนแปลงของหน้าต่างการพิมพ์ที่ส่วนใหญ่น่าจะได้รับแบบใหม่ที่ดูเรียบง่ายไปหมดแล้ว ในรุ่นนี้ก็มีตัวเลือกใหม่เข้ามานั้นคือ การจัดหน้าแบบเรียบง่าย (Simplified) เป็นการโหมดที่ตัดทอนทุกอย่างออกเหลือแค่ตัวหนังสือกับรูปภาพเท่านั้น คล้าย ๆ กับมุมมองผู้อ่าน

การจัดหน้าแบบต้นฉบับ

การจัดหน้าแบบต้นฉบับ

การจัดหน้าแบบเรียบง่าย

การจัดหน้าแบบเรียบง่าย

  • เปิดโหมด HTTPS-Only กับโหมดท่องเว็บส่วนตัว ถ้าเว็บไหนยังใช้ http แบบไม่เข้ารหัส Firefox จะพยายาม redirect ไปโหมด https ก่อน การท่องเว็บแบบปกติถ้าอยากใช้ฟีเจอร์นี้ต้องไปเปิดใช้งานเอง
  • รองรับ Windows Single Sign On (Windows SSO) ทำให้การเข้าใช้บริการ Microsoft บน Firefox นั้นง่ายขึ้นมากๆ เพราะเป็นบัญชีเดียวกับ Windows
  • เพิ่ม Enhanced Cookie Clearing เข้ามาช่วยขจัดคุกกี้ที่ฝังมากับไว้ได้เยอะขึ้น เพิ่มความเป็นส่วนตัวมากขึ้น แต่ฟีเจอร์นี้จะใช้ได้กับโหมดการป้องกันการติดตามที่มากขึ้นแบบเข้มงวดเท่านั้น
  • Firefox บน macOS จะใช้โหมด High Contrast ถ้าเราตั้งค่า Increase contras ในระบบปฏิบัติการ

ส่วนของ Firefox 90 นั้นก็มี

  • อัปเดต Firefox แบบเบื้องหลังอัตโนมัติโดยที่ไม่ต้องเปิด Firefox ขึ้นมาก่อน
  • สามารถจัดการข้อยกเว้นสำหรับบางเว็บไซต์ที่ไม่ต้องการให้ใช้โหมด HTTPS-Only ถ้ามีการเปิดใช้ฟีเจอร์นี้
  • มีหน้า about:third-party สำหรับ Windows เอาไว้ดูโมดูลบุคคลที่สามที่ไม่ได้รับการรับรองจาก Mozilla หรือ Microsoft
  • FTP ถูกเอาออกไปถาวรแล้ว บาย 👋
  • SmartBlock 2.0 จัดการปิดกั้นสคริปต์ Facebook ได้ดีขึ้น จะโหลดมาเฉพาะที่จำเป็นเท่านั้น
  • ปรับปรุงประสิทธิภาพของ WebRender และใช้ซอฟต์แวร์ WebRender ถ้า Firefox ไม่รองรับการเร่งประสิทธิภาพด้วยฮาร์ดแวร์
การจัดการข้อยกเว้นในโหมด HTTPS-Only

การจัดการข้อยกเว้นในโหมด HTTPS-Only

ตามอ่าน Firefox 91.0 for developers และเว็บเพื่อนบ้าน

ท่านที่สนใจสามารถดูรายละเอียดฉบับเต็มได้จาก Firefox Release Notes (Desktop, Mobile)

Firefox 89 มาพร้อมกับดีไซน์ใหม่ที่แอปเปิลชอบจนก็อปไปใช้กับ Safari

Firefox 89 ได้ปรับดีไซน์ใหม่หมด​โดยมีโค้ดเนมในโครงการนี้ว่า Proton หลัก ๆ เลยคือ ลดทอนรายละเอียดที่ไม่จำเป็นออก ให้พื้นที่หายใจของแต่ละเมนูมากขึ้น แล้วก็ปรับลุคให้ดูทันสมัยขึ้น ถ้าลองสังเกตใน Firefox รุ่นหลังๆ มานี้จะเห็นว่ามีการย้ายที่หรือตัดรายการเมนูออกหลายตัวเพื่อลดความซับซ้อน ซึ่งเป้าหมายของโปรเจ็คนี้คือทำให้เบราว์เซอร์กลืนไปกับอุปกรณ์มากที่สุดทำให้ผู้ใช้ไม่รู้สึกแปลกแยก

และดีไซน์นี้ก็ใช้กับทุกระบบที่มี Firefox อย่าง Firefox บน iOS ก็ปรับไปใช้ดีไซน์ใหม่นี้แล้ว

สำหรับ macOS นั้นเป็นเรื่องที่น่ายินดีมากๆ ที่ Mozilla ได้ให้ความสนใจกับ look & feel กับ platform นี้มากขึ้น

  • ใช้ context menu แบบเดียวกับระบบ
  • เพิ่มการเลื่อนแบบยืดหยุ่นเมื่อเลื่อนไปสุดขอบหน้าจะมีการสะท้อน/เด้งกลับ
  • ใช้ gesture ในการซูม paragraph แบบเดียวกับ Safari
  • รูปภาพที่ไม่มี profile จะใช้ sRGB เป็นค่าเริ่มต้น และถ้ารูปไหนใช้ sRGB ก็จะใช้สีเดียวกันกับ CSS
  • Fullscreen แบบเต็มๆ โดยสามารถซ่อนแถบเครื่องมือได้แล้ว

ในแง่ของความเป็นส่วนตัวก็เปิดใช้ Total Cookie Protection ในโหมดการท่องเว็บแบบส่วนตัว หลักจากที่รุ่นก่อนหน้าเปิดใช้กับการป้องการติดตามแบบเข้มงวดเท่านั้น

และเหมือนจะเป็นเรื่องบังเอิญ Safari รุ่นใหม่ที่จะใช้ใน macOS Monterey  ก็ถูกปรับดีไซน์ที่ค่อนข้างคล้ายกันเลย

 

ตามอ่าน Firefox 89.0 for developers และเว็บเพื่อนบ้าน

ท่านที่สนใจสามารถดูรายละเอียดฉบับเต็มได้จาก Firefox Release Notes (Desktop, Android, iOS)

Firefox 88

Firefox 88 มีการอัปเดตที่ไม่เยอะมาก เพราะเตรียมตัวรับเซอร์ไพรส์รุ่น 89 ได้เลย ซึ่งในรุ่น 88 มีการเปลี่ยนแปลงดังนี้

  • รองรับ JavaScript ในฟอร์มPDF ที่เปิดด้วย Firefox
  • การย่อขยายแบบถ่างแบบลื่นไหล (smooth pinch-zooming) รองรับใน Linux
  • window.name ไม่รองรับการส่งต่อค่านี้ข้ามเว็บไซต์แล้วเพื่อเพิ่มความเป็นส่วนตัว รายละเอียดเพิ่มเติม
  • ปุ่มถ่ายภาพหน้าจอถูกเอาออกไปจากเมนูการกระทำหน้าแต่ไม่ได้ตัดฟีเจอร์นนี้ออก ยังใช้ฟีเจอร์นี้ได้อยู่จากการคลิกขวาที่หน้าแล้วเลือก ถ่ายภาพหน้าจอ
  • FTP ถูกปิดการเข้าถึงเพื่อป้องกันปัญหาด้านความปลอดภัย และจะเอาออกอย่างถาวรในรุ่น 90
  • ถ้าเราเคยเปิดกล้องหรือไมโครโฟนในแท็บและไซต์เดียวกันมาแล้วเราเผลอไปโหลดใหม่ Firefox จะไม่ขึ้นไดอะลอกถามอีกภายในเวลา 50 วินาที
คุณสมบัติการจับภาพหน้าจอในเมนูคลิกขวา

คุณสมบัติการจับภาพหน้าจอในเมนูคลิกขวา

ตามอ่าน Firefox 88 for developers และเว็บเพื่อนบ้าน

ท่านที่สนใจสามารถดูรายละเอียดฉบับเต็มได้จาก Firefox Release Notes (Desktop, Mobile)

Firefox 87 ลดการสูญเสียจากปุ่ม 🔙 กับการเพิ่มความเก่งกาจให้กับการบล็อค

Firefox 87 มีการเพิ่มความสามารถให้กับการปกป้องความเป็นส่วนตัว โดยใส่ฟีเจอร์ที่ชื่อ SmartBlock เข้ามาในโหมดการป้องกันความเป็นส่วนตัวอย่างเข้มงวด โดยฟีเจอร์นี้จะเป็นตัวแทนสคริปต์ที่ถูกปิดกั้น ตัวมันเองจะทำงานแค่ในเครื่องเราและไม่ส่งข้อมูลไปไหนทั้งสิ้น ทำให้หน้าเว็บที่ใช้สคริปต์ที่ถูกปิดกั้นนี้ใช้ได้ดีขึ้นหรือพังน้อยลง

ซ้าย รุ่นก่อนหน้า ขวา SmartBlock ในรุ่น 87 จะเห็นว่าโหลดหน้าเว็บดีขึ้น

ส่วนการเปลี่ยนแปลงอื่น ๆ ก็มี

  • บางคนอาจเคยสูญเสียการกรอกฟอร์มทั้งหมดไปเพียงเพราะไปกด backspace ครั้งเดียว 😭 ณ จุดๆ นี้ปุ่มนี้ถูกปิดไม่ให้ใช้แล้ว ถ้าต้องการย้อนกลับไปหน้าก่อนหน้าก็ต้องเรียนรู้คีย์ ALT + ลูกศรซ้าย หรือ Command + ลูกศรซ้าย หรือ  Command + [ สำหรับ macOS
  • การค้นหาในเว็บแบบ “เน้นสีทั้งหมด” จะปรากฏขึ้นที่แถบเลื่อนด้านข้างด้วย
  • ตัวรายการเมนูที่มีคนใช้น้อยออกไป แนะนำให้ไปดูที่เว็บ Ninkungz ว่าตัดอะไรออกไปบ้าง
  • รองรับ VoiceOver บน macOS อย่างเต็มตัว
  • HTTP Referrer ถูกตัดให้เหลือแค่โดเมนเพียงอย่างเดียว เพื่อป้องกันการตามรอยจาก url query

ตามอ่าน Firefox 87 for developers และเว็บเพื่อนบ้าน

ท่านที่สนใจสามารถดูรายละเอียดฉบับเต็มได้จาก Firefox Release Notes (Desktop)

Firefox 86 ใช้คาถาแยกร่างภาพที่เล่นควบคู่ (Multiple PiP)

Firefox 86 โผล่มาพร้อมกับฟีเจอร์ที่บริโภคหน่วยประมวลผลและหน่วยความจำอย่างมหาศาลนั้นคือ การรองรับภาพที่เล่นควบคู่หลายภาพ (วิธีการ) เผื่อสำหรับคนที่ต้องการดูแพนด้า แคสเกมส์ และฟังเพลงน้อง IU ไปพร้อม ๆ กัน (ถ้าเสียงไม่ตีกันไปซะก่อนนะ)

การรองรับภาพที่เล่นควบคู่หลายภาพ

การรองรับภาพที่เล่นควบคู่หลายภาพ

และด้านความเป็นส่วนตัวรุ่นนี้ก็มี Total Cookie Protection สำหรับโหมดการป้องกันการติดตามแบบเข้มงวด คุณสมบัตินี้ถ้าจะให้อธิบายง่าย ๆ คือ แยกถังคุกกี้ของใครของมัน ไซต์แต่ละไซต์จะไม่เข้าถึงคุกกี้ของไซต์อื่นได้ทำให้เว็บอื่นดึงข้อมูลจากคุกกี้ไปใช้ได้ยากขึ้น แต่คุณสมบัตินี้อาจทำให้มีปัญหา Single Sign-On เลยถูกใช้แค่โหมดการป้องกันการติดตามแบบเข้มงวด

แยกคุกกี้ซะ

แยกคุกกี้ซะ

การเปลี่ยนแปลงอื่น ๆ ก็มี

  • เปิดตัวหน้าต่างการพิมพ์แบบใหม่อย่างเป็นทางการ (ผมได้มาตั้งแต่รุ่น 85) สำหรับคนที่ยังไม่ได้แบบใหม่อาจจะต้องรอรุ่นถัดไป หรือไม่ก็ลองล้างโปรไฟล์ Firefox ใหม่ซะ
  • ใช้มุมมองผู้อ่านกับ HTML ที่อยู่ในเครื่องเราได้จากเดิมที่ต้องเป็นเว็บออนไลน์เท่านั้น
  • ปิดการรองรับ DTLS 1.0 สำหรับการเชื่อมต่อของ WebRTC จะรองรับแค่ DTLS 1.2 เท่านั้น
  • ปรับความปลอดภัยของ Linux + Android และการถอดรหัสการเล่นวิดีโอ

ตามอ่าน Firefox 86 for developers และเว็บเพื่อนบ้าน

ท่านที่สนใจสามารถดูรายละเอียดฉบับเต็มได้จาก Firefox Release Notes (Desktop, Mobile)

Firefox 85 เลือกโชว์แถบที่คั่นหน้าได้และจำกัดซุปเปอร์คุ้กกี้ 🍪

Firefox 85 รุ่นแรกของปี 2021 เปิดมามีฟีเจอร์เพิ่มความเป็นส่วนตัวและการแก้ไขที่ค่อนข้างสำคัญเกี่ยวกับแถบที่คั่นหน้า

บางเบราว์เซอร์มีตัวเลือกให้ว่าสามารถจะโชว์ที่คั่นหน้าเฉพาะแท็บใหม่ได้ รุ่นนี้ก็ทำได้แล้วเช่นกันไปเปิดใช้งานได้ที่ แถบเครื่องมือ → แถบเครื่องมือที่คั่นหน้า → แสดงบนแท็บใหม่เท่านั้น หรือดูตามลิงก์นี้ Show or hide the Bookmarks toolbar

หน้าต่างแสดงการพิมพ์แบบใหม่ ไม่รู้ว่าเข้ามาตั้งแต่รุ่นไหนแต่ของผมมีให้ใช้แล้ว

การแก้ไขสำคัญ ๆ ก็มี

  • ลาก่อน Adobe Flash เราลาขาดกันอย่างถาวร ตอนนี้จะไม่สามารถใช้งาน 85 เป็นการถาวรต่อให้ติดตั้งก็ใช้ใน Firefox ไม่ได้แล้ว
  • ลาก่อนซุปเปอร์คุกกี้ รุ่นนี้ใช้ cache partitioning ทำให้แคชของแต่ละไซต์ที่แยกออกจากกัน ไม่แชร์กันเหมือนแต่ก่อน เพิ่มความเป็นส่วนตัวมากขึ้น แน่นอนว่ามีผลต่อการโหลดหน้าเว็บแต่ Mozilla บอกว่ามันโหลดช้าขึ้นแค่ไม่ถึง 1% เท่านั้น
  • เพิ่ม ปุ่มลบการเข้าสู่ระบบทั้งหมด ในหน้า about:logins รองรับการนำเข้าข้อมูลรหัสผ่านจาก Bitwarden และ KeePass

ตามอ่าน Firefox 85 for developers และเว็บเพื่อนบ้าน

ท่านที่สนใจสามารถดูรายละเอียดฉบับเต็มได้จาก Firefox Release Notes (Desktop, Mobile)